حــــســــد
چند تعریف ساده: (انسان در برخورد با نعمتها)
حسادت ما فلان نعمت را نداریم دیگران هم نداشته باشند.
بــخـــل فقط ما از این نعمت برخوردار باشیم ولی دیگران نه.
ایـثــار دیگران از این نعمت برخوردار باشند اگرچه ما محروم باشیم.
غـبـطه حال که دیگران از این نعمت برخوردارند ای کاش ما هم بهره مند می شدیم.
(برعکس حسادت از صفات پسندیده و موجب رشد و تحرک انسان می باشد.)
حسد از نتایج کینه و خود کینه از ثمرات غضب است. بنابراین حسد فرع فرع غضب می باشد.
با سندهای مختلف از طرق عامه از نبی اکرم (ص) چنین روایت شده است که:
از امت من نه چیز برداشته شده است: اشتباه – فراموشی – آنچه که نمی دانند – هرچه که ازحد طاعت آنها خارج باشد – آنچه را که از روی ناچاری انجام می دهند – آنچه را که اجبارا انجام می دهند – فال بد – وسوسه در تفکر درباره ی خلقت – حسد تا زمانیکه بادست یا زبان اظهار نشود .
و فرمودند: سه چیز است که کسی را از آن خلاصی نیست: گمان – فال بد – حسد و من راه نجات از این سه را به شما می آموزم. چون گمان کردی تحقیق مکن و چون فال بد زدی اهمیت نده و هنگامی که حسد ورزیدی ظلم مکن .
«حضرت یعقوب (ع) به برادران یوسف (ع) فرمود: وَاَخافُ اَن یَاکُلَهُ الذِّئبُ یعنی میترسم گرگِ (درون شما حسد) او را بخورد.»
احـــادیــــث :
امام باقر (ع): حسد ایمان را می خورد همانطور که آتش هیزم را.
امام صادق (ع): آفت دین حسد، عجب و فخرفروشی است.
امام علی (ع): حسد زندان روح است.
پیامبر اکرم (ص) : نزدیک بود که حسد بر تقدیر چیره گردد.
پیامبر اکرم (ص) : حسد ایمان را فاسد می کند چنانچه صبر(شیره تلخ درختی) عسل را فاسد و تلخ می کند.
پیامبر اکرم (ص) : آسایش حسود از همه کمتر است.
پیامبر اکرم (ص) : هر صاحب نعمتی در معرض حسادت است مگر صاحب تواضع.
پیامبر اکرم (ص) : هر گاه گرفتار حسد شدید تعدی نکنید و هرگاه گمان بردید آن راحقیقت ندانید و هرگاه چیزی را وزن کردید زیادی بدهید.
پیامبر اکرم (ص) : همه ی فرزندان آدم حسودند ولیکن هیچ حسودی را حسدش زیان نمی رساند مادامیکه به زبان نیاورد یا دست به کار نشود.
پیامبر اکرم (ص) : از تکبر بپرهیزید زیرا تکبر شیطان را وادار کرد تا آدم را سجده نکند. از حرص بپرهیزید زیرا حرص آدم را وادار ساخت تا ازمیوه ی آن درخت(ممنوع) بخورد. از حسد بپرهیزید زیرا یکی از فرزندان آدم دیگری را از روی حسد کشت. پس اینها (تکبر، حرص، حسد) ریشه ی همه ی گناهانند.
الـــتــمـــــــاس دعـــــــا
منابع: نهج الفصاحه – اخلاق تالیف مرحوم سید عبدالله شبر ترجمه محمد رضا جباران